Co trzeba zrobić aby nauczyć dziecko czytać?

My, ludzie dorośli, często dostrzegamy czytanie jako prostą czynność. Przecież to umiemy. Nad czym się zastanawiać. Bierzemy książkę do ręki, czytamy naszym dzieciom i myślimy, że one później zrobią to samo. Ale za tą prostą czynnością kryje się dużo więcej niezbędnych kompetencji i dzieci, aby to zrozumieć, muszą nauczyć się  wielu czynności, które my, w swoim czasie,  musieliśmy zrozumieć tak, jak one teraz. 

Czego muszą się  nauczyć  aby podjąć naukę czytania ? 

Poniżej przedstawiam podstawowe umiejętności pozwalające na późniejsze zrozumienie nauki czytania, które  pozwiązane z  obcowaniem z książkami :

  • dziecko rozumie, że książka służy do czytania;
  • rozumie umiejscowienie okładki – pierwszej i czwartej, górnej i dolnej części książki, czyli wie, jak książkę ułożyć w przestrzeni;
  • wie, w jakim kierunku przewracać strony;
  • wie, w którym miejscu zaczyna się czytać;
  • rozumie znaczenie słów i ilustracji;
  • rozumie zależności między nimi (słowami a ilustracją);
  • rozumie, że istnieje związek między tytułem książki, a jej treścią;
  • wie, że ktoś (autor) napisał tę książkę i ktoś  (ilustrator) ją ozdobił

Natomiast podstawowe rozumienie dotyczące tekstów przejawia się w następujących umiejętnościach:

  • dziecko wie, że słowa czyta się od lewej do prawej strony;
  • dostrzega, że jest różnica między literami a słowami (inaczej: że słowa składają się z liter);
  • widzi, że między słowami są wyraźne odstępy;
  • rozumie znaczenie wielkich liter i znaków interpunkcyjnych;
  • wie, że słowo mówione można zapisać, a później odczytać.

 

Do kształcenia tych umiejętności, które podaję poniżej mogą służyć wszystkie książki, najlepiej takie, w których ilustracja na okładce od razu wskazuje kierunek trzymania książki (uniemożliwia ułożenie jej do „góry nogami”).

Powyższe  warunki spełniają wszystkie nasze książki “Poczytam, ci mamo” oraz Napiszę ci, mamo ,  gdzie układ okładek i stron wyraźnie wskazuje kierunek trzymania, a zróżnicowana czcionka pozwala na dostrzeganie i wyróżnianie wyrazów, liczenie liter lub porównywanie długości wyrazów ”na oko”, czyli umożliwiają uczenie wszystkiego, o czym będzie mowa poniżej.

Ale ważne jest, aby dziecko obcowało z jak największą liczbą książek, dzięki którym pozna bogactwo treści, ilustracji, wykształci poczucie estetyki.

Inne  aspekty, ważne dla późniejszej nauki czytania,  które omówię w nastepnym wpisie to:

    1. Rozumienie orientacji przestrzennej.
    2. Rozumienie następstwa czasu – początek, środek, koniec oraz rozumienie zależności między częścią, a całości